ภาควิชาเทคโนโลยีภูมิสารสนเทศ มหาวิทยาลัยฟาร์อีสเทอร์น

นักศึกษาสงสัยกันไหมครับ ว่าทำไมช่วงเดือนเมษายน อากาศร้อนจัง ! ลองเข้ามาอ่านบทความนี้จะทำให้ทราบว่าการเรียนภูมิสารสนเทศศึกษาครอบคลุมเรื่องนี้ด้วยนะจะบอกให้ ..สนุกมากขึ้นกับสิ่งที่อยู่รอบๆตัวของเรา เชิญเลยครับ

อะนาเลมา (Analema) คือกุญแจแห่งคำตอบของคำถาม ว่า "ทำไมจึงมีวันที่ร้อนที่สุด" การที่ข่าวบอกว่าทำไมช่วงนี้ร้อนที่สุดนั่นก็เป็นเพราะเป็นวันที่บริเวณนั้นๆตรงกับแสงดวงอาทิตย์ที่ส่งมาพอดีเป๊ะ (ตั้งฉากกับดวงอาทิตย์)  บริเวณนั้นจะรับแสงเต็มๆก็เลยร้อนกันตับแลบ!

อะนาเลมาเป็นปฎิทินบริเวณที่แสงอาทิตย์ตั้งฉากกับบริเวณต่างๆบนโลกครับ ที่จะช่วยให้เราได้เข้ามากขึ้นครับ (ดูรูปประกอบ)

จากรูป ถ้าวันนี้เป็นวันที่ 29 มีนาคม ดวงอาทิตย์จะตั้งฉากที่ 3 องศาเหนือ ครับ ก็ต้องไปเทียบเอาเองว่า บริเวณ 3 องศาเหนืออยู่ที่ไหน ดูจาก Google อยู่บริเวณอินโดนีเซียครับ

ดังนั้นเมื่อมีข่าวบอกว่า วันที่ 27 เมษายน จะเป็นวันที่ประเทศไทยร้อนที่สุด (ตามหลักการ) ความจริงต้องบอกว่า กรุงเทพร้อนที่สุดต่างหาก เนื่องจากว่าดวงอาทิตย์ตั้งฉากตรงแป๊ะที่ละติจูด 13 องศาเหนือ ซึ่งตรงกับบริเวณกรุงเทพนั่นเอง ส่วนเชียงใหม่ของเราจะร้อนที่สุด (ตามหลักการ) ราวๆ วันที่ 17 พฤษภาคม

"ร้อนที่สุด" พอเอาเข้าจริงวันนั้นฝนมักจะตก เนื่องจาก

1. ก่อนหน้าวันที่มีอากาศร้อนที่สุด บริเวณนั้นจะร้อนอบอ้าวสะสม น้ำจะระเหยกลายเป็นไอน้ำ ในที่สุดจะกลายเป็นฝนครับ
2. บริเวณนี้จะเป็นบริเวณที่อากาศมีความแตกต่าง ความแตกต่างนี้อากาศเกิดการไหลเวียนจากที่หนึ่งไปยังอีกที่หนึ่งซึึ่งก็เป็นสาเหตหนึ่งที่ทำให้เกิดฝน ครับ

ทำให้เกิด ดังนั้นตามประสบการณ์วันที่ร้อนที่สุดจะเป็นวันก่อนหน้าที่ดวงอาทิตย์จะตั้งฉากครับ  ไม่ใช่วันที่ตั้งฉากสักกะหน่อย ไม่เชื่อลองดูก็ได้ครับ อีก 5 วันข่าวก็จะบอกว่าประเทศไทยจะมีอากาศร้อนที่สุด แต่ผมพยากรณ์ได้เลยว่าวันนั้นอากาศจะไม่ร้อนที่สุดเพราะอาจจะีมีลมกรรโชกแรง หรือฝนอาจจะตก !!

ช่วงต้นเดือนพฤษภาคม เชียงใหม่เราจะร้อนนะครับแต่หลังจากนั้นฝนก็จะเิริ่มตก เหนือจากดวงอาทิตย์จะเคลื่อนที่ตั้งฉากไปยังทางด้านเหนือเรื่อยๆ (เข้าจีน มองโกล รัสเซีย นู้น) ในขณะเดียวกันลมก็พัดเอาไอน้ำจากอ่าวไทย อันดามัน (ซึ่งอยู่ด้านล่าง) ตามมาติดๆ .. ส่งผลให้บ้านเราเกิดฝนตกคร้าบ ... !!

นอกจากนี้

Analema ยังช่วยให้เข้าใจในเรื่อง ฤดูกาล (ของอเมริกา) ได้อีกด้วยครับ สำหรับผู้ที่สนใจลองเทียบกับอนาเลมาดูเอาครับ จะตรงกับบริเวณ 0 องศา และ เส้น 23.5 องศา ซึ่งเป็นบริเวณที่สิ้นสุดการตั้งฉากของดวงอาทิตย์ .. ถ้าสงสัยลองเอาเนื้อหา ม.ปลายมาอ่านทบทวนได้ครับ

ต้องยกเครดิตทั้งหมดให้กับ อ.พูนทรัพย์ ติยายน อาจารย์ผู้สอนผมสมัยเรียนอยู่ปริญญาตรี ที่ภาควิชาภูมิศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ครับ ผิดถูกอย่างไรอย่าว่ากันนะคร้าบ .. !!